‘Een kleiner project was beter geweest.’

Het eindresultaat is prachtig: van het straatbeeld tot de kleur van de voegen. ‘Het is echt een plaatje.’ Ook de aanloop verliep voorbeeldig, maar verder was het soms toch wel een lange en hobbelige weg. Wyke Ruedisulj is behoorlijk renovatiemoe. ‘Als ik van tevoren geweten had hoe veelomvattend het zou worden, had ik het niet op deze manier gedaan. Voor monumenten was het project eigenlijk te grootschalig.’

‘Wat me is tegen gevallen is dat je overal met je neus bovenop moet zitten. Bijvoorbeeld bij de begroting. We hebben alle posten stap voor stap doorgenomen, toen bleek dat er fouten in zaten. Er stonden dingen op die helemaal niet hoefden. En wat ik in ieder geval geleerd heb is dat je ook moet vragen naar de gebruikte materialen. Hoe ziet het eruit? Wat zijn de alternatieven? Zorg dat je de keuze hebt gehad!’

Ook tijdens de uitvoering bleek waakzaamheid geboden. ‘Ik moest er, nota bene als leek, voortdurend op toezien dat dingen netjes werden afgewerkt. Dus als je het hebt over “lessons learned”: ga niet drie weken op vakantie tijdens de uitvoering!’
Verwarring is ontstaan doordat de projectcoördinator van de architect na de opname werd vervangen. Wyke Ruedisulj: ‘Met hem verdween een hoop kennis, en dat leidde tot misverstanden en miscommunicatie. Terwijl die jongen heel capabel was. Het feit dat juist hij het deed, was zelfs één van de redenen om voor dit architectenbureau te kiezen.’

Maar miscommunicatie kan ook voordelen hebben. ‘Omdat mijn huis een monument is mocht de gevel eigenlijk alleen worden behandeld met een borsteltje en groene zeep. Maar door een misverstand zijn ze toch met de voegen aan de gang gegaan en uiteindelijk is de voorkant helemaal opnieuw gevoegd. Prachtig!’

Weldorpels | Dan waren er de ronde weldorpels, die moeten verhinderen dat regenwater onder deuren en ramen doorslaat. Wyke Ruedisulj: ‘Ik kwam op een dag terug uit m’n werk en zag dat ze bezig waren rechte weldorpels te plaatsen. Terwijl het hele blok ronde heeft! Maar ja, het stond in de opdracht, omdat er rechte hadden gezeten. Uiteindelijk was iedereen er gelukkig van te overtuigen dat het toch ronde moesten wezen.’

Cruciaal was vooral de monumentale status van het pand en de andere vier huizen van het blok. ‘Dat betekende dat aan de voorgevel niks mocht veranderen, er mocht geen dubbel glas in bijvoorbeeld. Maar in de achtergevel werden gewoon de standaardrenovatiekozijnen geplaatst, compleet met het goedkoopste nieuwbouwbeslag, dat helemaal niet past bij het monumentale karakter. Dat wilde ik niet, dus dat zorgde voor allemaal extra onderhandelingen met de aannemer en de uitvoerder. Daarbij had ik meer begeleiding verwacht van de architect.’

Het komt, denkt Wyke Ruedisulj, voor een deel omdat het project eigenlijk te groot was voor de speciale status van de monumenten. ‘We hadden het misschien beter met z’n vijven kunnen doen. Dat biedt de kans dat aannemer en architect echt met je meedenken, en je huis werkelijk met respect behandelen. Nu was mijn huis toch te veel een nummer in een groter geheel en te weinig een individueel geval.’

Zorgvuldig | Dat het allemaal langer duurde viel ook tegen. Wyke Ruedisulj: ‘Maandenlang heeft de gevel in de steigers gestaan, terwijl er eigenlijk niks gebeurde. Al die tijd zit je binnen in het halfdonker.’
De aanloop naar het project was niettemin erg goed. ‘Heel zorgvuldig, goede informatie. En ook de website heb ik veel gebruikt.’
Goede herinneringen heeft Wyke Ruedisulj ook aan de bijeenkomsten op de dinsdagochtend, de wekelijkse spreekuren met aannemer en inspecteur die in dit blok op touw waren gezet. ‘Daar kon je altijd terecht.’ Ook de structuur met planteam en stichtingsbestuur, vindt ze nog steeds erg goed. ‘Het Stichtingsbestuur? Geweldig! En lijkt het me ook leuk om met hetzelfde team het hele verhaal afronden. Een aparte avond organiseren met de aannemer, en eentje met de architect en ook met het stichtingsbestuur. Want er valt nog steeds een hoop te leren van dit project. Ook door de architect en de aannemer: wees volledig, neem de bewoners serieus en realiseer je dat het hun eigendom is.’

Bureau Movement | Chris Bos | 12-3-02